Wieluńskie obchody 80. rocznicy zbrodni katyńskiej miały szczególny charakter. Na placu Jagiellońskim odsłonięto tablicę oraz posadzono dąb katyński poświęcone kapitanowi Stanisławowi Mikulskiemu – komisarzowi Straży Granicznej. Miejsce jest nieprzypadkowe, bo m.in. w obecnym budynku Radia Ziemi Wieluńskiej mieścił się sztab kierownictwa inspektoratu granicznego – na czas uroczystości na naszej siedzibie zawisł symboliczny baner przypominający strażników.
Burmistrz Wielunia, Paweł Okrasa:
Współczesna Polska została ufundowana na krwi naszych poprzedników – to słowa, które powiedział prezydent Andrzej Duda podczas jednych z obchodów rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Była to krew, która była przelana podczas przeróżnych wojen, powstań narodowych i krew, która była przelana podczas bitwy. Najtragiczniejsze dla naszego narodu była ta krew, która została przelana w sposób zdradziecki, sposób który nie dawał możliwości obrony, strzałem w tył głowy – taką właśnie dzisiaj obchodzimy rocznicę, czcimy postać, która w takich okolicznościach zginęła kpt. Stanisława Mikulskiego(…). To jest lekcja o naszych przodkach.
Przewodniczący Rady Powiatu Wieluńskiego, Krzysztof Owczarek:
Spotykamy się by uczcić pamięć naszych rodaków, najlepszych synów Polskiego narodu, poległych wśród których byli mieszkańcy naszej ziemi wieluńskiej. Ludobójcza, zbrodnicza decyzja o wymordowaniu polskich jeńców została podjęta przez sowietów 5 marca 1940 roku. Od tamtego czasu minęło 80 lat (…). Długo musieliśmy czekać aby historia o losach ofiar ujrzała światło dzienne. Znaczącą rolę w ich odkrywaniu pełni Instytut Pamięci Narodowej, jesteśmy za to wdzięczni pracownikom Instytutu.
Dr Tomasz Greniuch, naczelnik IPN w Opolu:
Wieluń to pierwsze bomby na niebronione miasto, to zapowiedź pierwszej tego typu wojny, wojny nie tylko z żołnierzem, ale również z cywilem, z dzieckiem, z matką. Katyń to ostatnia stacja, to bezimienna śmierć w anonimowym grobie. Strzał w potylicę to synonim zdrady i plugastwa (…). Katyń to nie tylko tragedia jednej osoby Stanisława Mikulskiego, to tragedia dziesiątków tysięcy polskich oficerów, żołnierzy.
Dr Ksawery Jasiak, wielunianin, inicjator uczczenia kpt. Stanisława Mikulskiego, pracownik naukowy z IPN we Wrocławiu Delegatura w Opolu:
Bohater dzisiejszego upamiętnienia kapitan Stanisław Mikulski, komisarz Straży Granicznej. Podczas dzisiejszych obchodów 80-rocznicy zbrodni katyńskiej wspominamy postać żołnierza, który należał do pokolenia międzywojennego, do elity, która została zdziesiątkowana w masowych represjach niemieckich i sowieckich w okresie II wojny światowej. Stał się jedną z wielu tysięcy Polskich ofiar systemu totalitarnego, komunizmu, ideologii, pogardy i śmierci(…). Z Wieluniem związał się w styczniu 1930 roku.
Leszek Olszewski, wnuk kpt. Stanisława Mikulskiego wraz z żoną Elżbietą Olszewską:
Jeśli chodzi o uroczystość to trudno nam mówić, bo jesteśmy wzruszeni. Minęło bardzo wiele lat. Ta uroczystość była dla nas bardzo wzruszająca (…). Bardzo dziękujemy i mamy nadzieję, że ta pamięć zostanie zachowana o tych tragicznych czasach a w tej chwili warto ją pielęgnować i nie zapomnieć o tym co się wydarzyło. Trzeba podkreślić rolę doktora Jasiaka, bo jednak on jest inicjatorem tych wszystkich wydarzeń, nie tylko dzisiejszego święta. Jeśli chodzi o dziadka to przez długie lata nic nie można było mówić. Dowiedziałem się w ten sposób, że w domu przypadkiem wpadło mi w ręce pismo z Polskiego Czerwonego Krzyża z 1943 roku o tym, że tam zginął. Bliższych szczegółów nikt wtedy nie znał. Szerzej z materiałami mogłem się zapoznać dopiero w stanie wojennym.
O ceremoniał wojskowy zadbała 15. Sieradzka Brygada Wsparcia Dowodzenia.
Tadeusz Pruchniewski – starszy chorąży sztabowego Straży Granicznej ze Stowarzyszenia Weteranów Polskich Formacji Granicznych przy Komendzie Głównej Straży Granicznej, wręczył medal za zasługi w popularyzowaniu Tradycji Ochrony Polskich Granic, inicjatorowi uroczystości, dr. Ksaweremu Jasiakowi.
Zarząd Stowarzyszenia Weteranów Polskich Formacji Granicznych wyróżnił również wieluńskie Stowarzyszenie Historyczne Bataliony Obrony Narodowej. Więcej na ten temat przeczytacie tutaj.
W kwietniu 2020 r. IPN Oddział we Wrocławiu wydał publikację historyczną pt. „Ofiara Zbrodni Katyńskiej. Kpt. Stanisław Mikulski ps. „Schwarzberg” komisarz Straży Granicznej (1890–1940)”, autorstwa dr. Ksawerego Jasiaka, którą w dniu uroczystości można było otrzymać bezpłatnie.
Organizatorami wydarzenia byli Instytutu Pamięci Narodowej Oddział we Wrocławiu Delegatura w Opolu oraz burmistrz Wielunia, Paweł Okrasa.
Partnerami wydarzenia byli:
Stowarzyszenie Weteranów Polskich Formacji Granicznych,
Nadwiślański Oddział Straży Granicznej,
15. Sieradzka Brygada Wsparcia Dowodzenia,
Lasy Państwowe – Nadleśnictwo Wieluń,
Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi,
Stowarzyszenie Historyczne Bataliony Obrony Narodowej.
Patronat Honorowy Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Radio Ziemi Wieluńskiej było patronem medialnym wydarzenia.
