Co roku 1 kwietnia zmienia się tablica średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn. Główny Urząd Statystyczny ustala przeciętną liczbę miesięcy, które pozostały do przeżycia osobom w wieku od 30 do 90 lat. Tablica ta stanowi podstawę do obliczenia emerytur oraz doliczania składek w przypadku wniosków złożonych od 1 kwietnia danego roku do 31 marca następnego roku kalendarzowego.
Tablica dalszego trwania życia w tym roku została obliczona na podstawie danych dotyczących śmiertelności za 2025 r. Wynika z nich, że w ubiegłym roku odnotowano ponad 406 tys. zgonów, czyli o około 3 tys. mniej niż w roku 2024 r.
Tablica przedstawia przeciętną liczbę miesięcy, jaką mogą jeszcze przeżyć osoby w wieku od 30 do 90 lat. W każdym przedziale wiekowym wzrost liczby miesięcy życia jest inny. Osoba w wieku 30 lat zyska średnio 3,3 miesiąca, 60-latek – 2,5 miesiąca, natomiast 80-latek – 0,7 miesiąca, a 90-latek jedynie 0,4 miesiąca w porównaniu z danymi z ubiegłego roku.
Tablica jest kluczowym elementem przy obliczaniu emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku. Ustalenie wysokości świadczenia opiera się na prostym działaniu matematycznym. Kapitał emerytalny dzieli się przez przeciętne dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach, czyli liczbę miesięcy, które statystycznie emeryt powinien jeszcze przeżyć. Im większy licznik, czyli kapitał emerytalny, a mniejszy mianownik, czyli liczba miesięcy dalszego trwania życia, tym wyższa będzie emerytura.
Jeżeli umieralność jest niższa, co miało miejsce w ostatnich kilku latach, statystyczna długość dalszego trwania życia wydłuża się. Im większa liczba miesięcy życia na emeryturze uwzględniana jest w obliczeniach, tym niższe świadczenie.
ZUS będzie korzystał z nowych tablic GUS od 1 kwietnia br., co będzie miało znaczenie m.in. przy obliczaniu emerytur ze zreformowanego systemu dla osób, które przejdą na to świadczenie między kwietniem tego roku a marcem przyszłego roku.
Przyszli świadczeniobiorcy, którzy osiągną wiek emerytalny w okresie obowiązywania nowych tablic, czyli od 1 kwietnia br. do końca marca przyszłego roku, nie muszą spieszyć się z przejściem na emeryturę, aby skorzystać z tegorocznej tablicy. Przy przyznawaniu emerytury ZUS zawsze sprawdza, czy dla zainteresowanego korzystniejsze jest uwzględnienie danych z tablicy trwania życia obowiązującej w momencie złożenia wniosku o emeryturę, czy tej, która obowiązuje w chwili osiągnięcia wieku emerytalnego.
Zazwyczaj nowa tablica nie dotyczy osób, które już przeszły na emeryturę. Przeliczenie świadczenia jest możliwe jedynie w ściśle określonych sytuacjach, na przykład gdy emeryt po przyznaniu świadczenia pracował i odprowadzał składki emerytalne. Raz w roku lub po ustaniu zatrudnienia może doliczyć te składki do swojego świadczenia. Należy jednak zaznaczyć, że najnowsza tablica będzie stosowana wyłącznie w odniesieniu do dodatkowych składek, a nie do całego świadczenia.
Opracowanie: Monika Kiełczyńska, regionalna rzeczniczka ZUS województwa łódzkiego
