Niepozorna Kiernozia, położona w powiecie łowickim, skrywa jeden z najciekawszych zabytków województwa łódzkiego. Kościół pw. św. Małgorzaty od ponad pięciu stuleci jest świadkiem historii regionu, a dziś przechodzi kolejne prace konserwatorskie dzięki wsparciu Samorządu Województwa Łódzkiego. Niewiele osób wie, że jedna z najbardziej znanych kobiet w historii Polski spoczywa nie w wielkim mieście, lecz właśnie w niewielkiej Kiernozi. Świątynia zachwyca nie tylko swoją architekturą i zabytkowym wnętrzem, ale także skrywa miejsce, które od lat fascynuje historyków i turystów. To właśnie tutaj znajduje się krypta z trumną Marii Walewskiej. Kobiety, która przeszła do historii jako ukochana Napoleona Bonapartego.
Ponad siedem wieków historii
Historia tego miejsca jest znacznie starsza niż sam kościół. Pierwsza świątynia w Kiernozi została poświęcona już w 1303 roku przez biskupa poznańskiego Andrzeja Zarembę. Obecny kościół powstał w XVI wieku z fundacji królowej Anny Jagiellonki, córki Zygmunta I Starego i Bony Sforzy. Wzniesiono go z cegły w stylu gotyckim, jednak przez kolejne stulecia był rozbudowywany i odnawiany. Dzięki temu dziś można dostrzec w nim ślady różnych epok, które tworzą wyjątkową całość.
Cieszę się, że od pięciu lat jestem proboszczem tej parafii i mogę troszczyć się o ten wyjątkowy kościół. To piękna, zabytkowa świątynia z ogromną historią. Dzięki zaangażowaniu naszych parafian, oraz wsparciu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego udało się zrealizować wiele ważnych prac. Zaczęliśmy od odwodnienia kościoła, wykonaliśmy elewację, rozpoczęliśmy również remonty wewnątrz świątyni. To proces, który chcemy kontynuować w kolejnych latach, bo zabytki wymagają stałej troski i systematycznych działań – mówi ks. Rafał Banasiak, proboszcz parafii w Kiernozi.
Już z zewnątrz świątynia robi duże wrażenie. Masywna wieża góruje nad okolicą, a ceglane mury i gotyckie przypory przypominają o jej wielowiekowej historii. Warto zwrócić uwagę również na neogotycką kaplicę dobudowaną od południowej strony oraz spokojne otoczenie kościoła, które sprzyja chwili zadumy.
Równie ciekawie jest we wnętrzu. Zachowało się tu wiele cennych zabytków świadczących o bogatej historii parafii. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej Częstochowskiej, a jednym z najstarszych elementów wyposażenia jest kamienna chrzcielnica z 1519 roku. Na ścianach można zobaczyć liczne epitafia dawnych właścicieli okolicznych dóbr, m.in. rodów Łączyńskich, Sierpskich, Piwów i Lasockich. Zachował się także niezwykły portret trumienny Anny z Zaborowa Piwowej z XVII wieku, jeden z najbardziej charakterystycznych przykładów dawnej sztuki funeralnej.
Zabytek odzyskuje dawny blask
Kościół jest nie tylko świadkiem historii, ale również miejscem, o które nieustannie się dba. Dzięki wsparciu Samorządu Województwa Łódzkiego prowadzone są obecnie prace remontowe przy wieży świątyni. Wymieniane jest zniszczone pokrycie dachowe na nową blachę miedzianą, która ma skutecznie chronić zabytek przez kolejne dziesięciolecia.
Obecnie prowadzimy remont wieży kościoła. Dzięki dofinansowaniu z Urzędu Marszałkowskiego wymieniane jest stare, zniszczone pokrycie na nową blachę miedzianą, która, mamy nadzieję, posłuży kolejnym pokoleniom przez wiele dziesięcioleci. Prace wykonują doświadczeni fachowcy z Zakopanego i wszystko wskazuje na to, że zakończą się jeszcze przed końcem wakacji. Jestem ogromnie wdzięczny za otrzymane wsparcie. Bez tej pomocy wiele z tych prac nie byłoby dziś możliwych – podkreśla ks. Rafał Banasiak.
Realizacja prac jest możliwa dzięki wsparciu Samorządu Województwa Łódzkiego. W ramach tegorocznej edycji programu „Łódzkie dla zabytków” parafia otrzymała 151 tys. zł na remont wieży kościoła św. Małgorzaty. Dzięki dofinansowaniu wymieniane jest zniszczone pokrycie dachowe na trwałą blachę miedzianą, która zabezpieczy jeden z najcenniejszych zabytków ziemi łowickiej na kolejne dziesięciolecia.
Tajemnica Marii Walewskiej
Największą tajemnicę świątyni skrywa jednak krypta znajdująca się pod prezbiterium. To właśnie tam od ponad dwóch stuleci spoczywa Maria Walewska, urodzona jako Maria Łączyńska. Przyszła hrabina wychowała się w pobliskim pałacu i właśnie z Kiernozią związane były jej pierwsze lata życia. Choć zapisała się w historii jako ukochana Napoleona Bonapartego, była również gorącą patriotką. Wierzyła, że cesarz Francuzów pomoże Polsce odzyskać niepodległość, dlatego ich relacja miała nie tylko osobisty, ale również polityczny wymiar.
Maria Walewska zmarła w Paryżu w 1817 roku, mając zaledwie 31 lat. Rok później jej ciało sprowadzono do rodzinnej Kiernozi i złożono w krypcie kościoła św. Małgorzaty. To właśnie ta krypta sprawia, że świątynia jest jednym z najważniejszych miejsc związanych z Marią Walewską w Polsce. Do dziś przyciąga turystów, miłośników historii i osoby zafascynowane epoką napoleońską. Przez lata prowadzono badania, które miały potwierdzić autentyczność znajdujących się tam szczątków. Choć naukowcy pozostawili pewne pytania bez jednoznacznej odpowiedzi, zachowane dokumenty parafialne i wieloletnia tradycja wskazują właśnie Kiernozię jako miejsce spoczynku słynnej hrabiny.
Miejsce, które warto odkryć
Odwiedzając Kiernozię, trudno nie zauważyć, jak mocno historia przenika się tutaj z teraźniejszością. Kościół św. Małgorzaty nie jest jedynie cennym zabytkiem architektury. To miejsce, które opowiada o losach ludzi żyjących przed wiekami, przypomina o królewskich fundacjach, dawnych właścicielach tych ziem i jednej z najbardziej znanych Polek XIX wieku.
Warto odwiedzić również znajdujący się nieopodal klasycystyczny pałac Łączyńskich otoczony zabytkowym parkiem. To właśnie tam dzieciństwo spędziła Maria Walewska. Spacer pomiędzy pałacem a kościołem pozwala lepiej zrozumieć historię Kiernozi i odkryć miejsce, które przez stulecia było świadkiem wydarzeń ważnych nie tylko dla regionu, ale również dla historii Polski.
Kościół św. Małgorzaty jest dziś jednym z najcenniejszych zabytków ziemi łowickiej. Zachwyca nie tylko miłośników historii czy architektury sakralnej, ale również wszystkich, którzy lubią odkrywać miejsca z duszą. Wizyta w Kiernozi to podróż przez ponad siedem wieków historii, od średniowiecznych początków parafii, przez fundację królowej Anny Jagiellonki, aż po opowieść o Marii Walewskiej, która sprawiła, że niewielka miejscowość na trwałe zapisała się na kartach historii Polski i Europy.
Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego
