WYDARZENIE WAKACJI 2016

"Odkrywamy łódzkie" - to program, który proponujemy w wakacje słuchaczom Radia ZW.
Z mikrofonem i aparatem fotograficznym odwiedzimy kilkanaście miejsc i imprez godnych
obejrzenia i polecenia. Porozmawiamy z ciekawymi ludźmi, którzy opowiedzą o zabytkach, atrakcjach, legendach i postaciach związanych z danym regionem. Naszymi gośćmi będą historycy, kustosze,
lokalni twórcy, przewodnicy oraz lokalni patrioci, którzy zachęcą do odkrywania i poznawania
nowych i ciekawych zakątków województwa łódzkiego.
Zapraszam do słuchania nas w każdą środę od godziny 10.00-14.00 - Alina Frejusz


Sieradz
Sieradz, to jedno z najstarszych miast w Polsce. Pierwsza wzmianka o „Grodzie nad Wartą” pochodzi z 1136 r. i znaleźć ją można w bulli gnieźnieńskiej. Do dziś ulice Sieradza zachowały średniowieczny układ przestrzenny. Obecnie miasto kojarzone jest z Open Hair Festival, festiwalem związanym z osobą Antoniego (Antoine`a) Cierplikowskiego - „króla fryzjerów i fryzjera królów”, którego kreatywność i ekstrawagancja stawia w jednym szeregu z takimi sławami jak Christian Dior i Coco Chanel. Festiwal poświęcony temu wielkiemu kreatorowi promuje Sieradz i przyciąga tysiące widzów. Mówi o nim Michał Sitarek w Urzędu Miejskiego:





Sieradz (04:59 min.)


Antoni Cierplikowski, czesał najbardziej znane artystki swoich czasów: Sarę Bernhardt, Josephine Baker, Édith Piaf, Brigitte Bardot. Został pochowany na cmentarzu katolickim w Sieradzu, podczas gdy na cmentarzu Passy w Paryżu została pochowana jego prawa ręka. Rzeźba, która zdobi jego nagrobek do dziś wzbudza kontrowersje. Mówi o nich Jan Pietrzak, historyk, regionalista i były pilot szybowcowy, który wylatał 114 godz. na szybowcach w Aeroklubie Łódzkim:




Sieradz (05:25 min.)

Sieradz (06:00 min.)


O pionierze kosmonautyki Arym Szternfeldzie powiedzieć można, że nazwisko zobowiązuje. W języku niemieckim stern oznacza gwiazdę, feld pole. Badanie gwiezdnego pola, pochłonęło Arego bez reszty. Niestety, w czasach, w których żył, jego badania były uznawane za fantastykę, przez co nie mógł bronić swoich prac naukowych. Nie poddał się i dalej prowadził badania, co doprowadziło go do pionierskiego i bardzo dokładnego obliczenia trajektorii lotu orbit. Wydał 85 książek w 36 językach. Kiedy w 1957 wysłano pierwszy sputnik w przestrzeń kosmiczną dostępna była już jego książka wydana w grudniu 1956 r. o sztucznych satelitach - „Sztuczny księżyc”. Ludzie uważali go za nieuleczalnego fantastę, a on, jak wielu wybitnych naukowców, wyprzedzał swoją epokę. Co ciekawe, paczka którą nadał do Sieradza, dotarła do adresata dokładnie tak, jak zamierzał, 12 kwietnia, kiedy Jurij Gagarin był w kosmosie. Na grobie Arego Szternfelda w Moskwie widnieje napis - Przez ciernie do gwiazd:




Sieradz (06:08 min.)

Sieradz (03:22 min.)


Kościół p.w. Wszystkich Świętych, to jedyny gotycki kościół z wejściem na wieżę w diecezji Włocławskiej. W swoim wnętrzu skrywa barokowe ołtarze z XVIII w., rokokowe stalle z 1764 r. oraz bogato zdobiony konfesjonał. Na uwagę zasługuje wykonana z piaskowca chrzcielnica, o którą miecze ostrzyli rycerze idący na Grunwald. Jednak najbardziej wyjątkową wydaje się być, wykonana z drewna topolowego, figura przedstawiająca Madonnę z Dzieciątkiem z lat 1420-1430. Od 1925 roku elementem kolegiaty stały się wmurowane odrzwia zamku sieradzkiego oraz przypominająca najazd krzyżacki, kamienna kula. Po świątyni oprowadzał nas ks. prałat, Marian Bronikowski:




Sieradz (06:03 min.)

Sieradz (06:44 min.)

Sieradz (06:29 min.)


Przejęty przez s. Urszulę Ledóchowską zrujnowany podominikański zespół klasztorny w 1922 stał się siedzibą zakonu sióstr Urszulanek do dziś pełniąc tę funkcję. Obecnie jest nierozerwalnie związany z miastem i jego historią. Przyklasztorny kościół jest najstarszym kościołem w Sieradzu datowanym na XIII wiek. Mało kto wie, że znajdowała tam się manufaktura tkacka. Przypomina o tym niedawno stworzone muzeum. Oprowadza nas po nim siostra Teresa:




Sieradz (05:22 min.)

Sieradz (04:53 min.)


Niewiele osób wie również, że w kościele przyklasztornym, Jadwiga Andegaweńska była wybrana na króla Polski, a król Władysław Jagiełło odwiedzał go siedmiokrotnie. Dziś przyjeżdżają tutaj artyści plastycy z całej Polski, aby tworzyć w klasztornych murach. Po dziedzińcu i wnętrzach klasztoru oprowadzała nas siostra Goretti (Barbara Korek):





Sieradz (04:25 min.)

Sieradz (04:26 min.)


W rynku znajduje się najstarszy budynek świecki w Sieradzu - siedziba Muzeum Okręgowego, a w nim wystawa poświęcona kolejnej wybitej postaci Sieradza - Maksymilianowi Fajansowi, polskiemu litografowi, fotografowi i rysownikowi żydowskiego pochodzenia. Postać tę odkrył dla nas dyrektor placówki, Jerzy Kowalski:





Sieradz (03:54 min.)


W odrestaurowanych średniowiecznych piwnicach Muzeum pokazana jest historia sieradzkiego grodu:




Sieradz (03:48 min.)


W nowej części sieradzkiego Muzeum znajduje się jeden z dwóch, wykonanych w Związku Radzieckim, globusów księżyca. Muzeum przygotowuje stałą wystawę dotyczącą osiągnięć Arego Sternfelda i kosmonautyki w ogóle. Na dziedzińcu jeszcze do końca października można oglądać 2,5 tonowy lądownik (kapsułę), w którym wylądowali na Ziemi, Mirosław Hermaszewski i Piotr Klimuk. Jest to własność Polskiej Akademii Nauk:




Sieradz (08:59 min.)


Już na pierwszy rzut oka widać, że nie są to rzeźby przyjazne człowiekowi. Bo też i powstały z goryczy, poczucia krzywdy, niechęci do sąsiadów. Część z nich jest podpisana: łajdak, szpicel, drań. Dlaczego Szczepan Mucha, artysta, rzeźbiarz chciał odgrodzić się od ludzi? Historię tę poznacie w Sieradzkim Parku Etnograficznym, w którym stoi jego dom i pracownia:




Sieradz (08:03 min.)


Z kolejnymi naszymi gośćmi spotykamy się na moście wiszącym na Warcie, który oddano do użytku 2 maja 1979 roku. Właściwie jest to kładka pieszo-jezdna, zbudowana przez Płockie Przedsiębiorstwo Budowy Mostów. Jest jednym z pierwszych tego typu obiektów zbudowanych w Polsce. Michał Piotrowicz, prezes sieradzkiego WOPR-u, organizator takich imprez jak „Maraton Pływacki Między Mostami”, „Armagedon”, spływ kajakami z Sieradza do Kruszwicy, „Uratować choćby jedno życie”, opowiada nam o imprezach sportowych organizowanych w mieście:




Sieradz (04:46 min.)


Piotr Kulesza, przedsiębiorca, triatlonista, zwycięzca „Maratonu Między Mostami Warty” opowiada o sensie działań sportowych, integracji mieszkańców Sieradza oraz o przebiegu zawodów z perspektywy uczestnika:




Sieradz (03:54 min.)


W Sieradzu stacjonuje 15. Sieradzka Brygada Wsparcia Dowodzenia - jedna z najlepszych jednostek związanych z łącznością w Polsce. O historii powstania jednostki mówi major Andrzej Bubek, szef sekcji wychowawczej:




Sieradz (08:04 min.)


Podpułkownik Krzysztof Rawski, dowódca batalionu łączności, mówi o szkoleniu żołnierzy, a także o misjach i ćwiczeniach mających miejsce poza granicami Polski:




Sieradz (06:03 min.)


Wizytą w 15. Sieradzkiej Brygadzie Wsparcia Dowodzenia kończymy tegoroczny cykl audycji „ Odkrywamy łódzkie”. Mamy nadzieję, że również dzięki temu programowi, odkryją państwo piękne, ciekawe i warte odwiedzenia zakątki województwa łódzkiego.


Sulejów
Sulejów ma piękną historię. To tu król Władysław Jagiełło ze swoim rycerstwem ostrzył miecze na kolumnach portalu kościoła kiedy ruszał na Grunwald. Zespół klasztorny opactwa cystersów położony w Podklasztorzu to jeden z najlepiej zachowanych zespołów cysterskich w Polsce, będący zabytkiem architektury romańskiej. To tutaj 20-23 czerwca 1318 r. odbył się więc, podczas którego uroczyście przyjęto warunki papieskie i uchwalono wznowienie Królestwa Polskiego. Wystosowano prośbę do papieża Jana XXII aby wyraził zgodę na koronację Władysława Łokietka. Sulejów zasłynął również z produkcji wapna.
W okolicach Sulejowa znajdowały się bogate złoża kamienia wapiennego. Po zbudowaniu w latach 1969-1973 tamy na Pilicy
w Smardzewicach, w pobliżu Tomaszowa Mazowieckiego, i spiętrzeniu rzeki, w pobliżu miasta powstał Zalew Sulejowski.

Naszą wędrówkę rozpoczynamy od miejsca, w którym mieszkańcy Sulejowa odpoczywają w wolnej chwili.
Jest to plaża nad Pilicą. Zaprosili nas w to miejsce Sławomir Rybak z Urzędu Miejskiego w Sulejowie i Marcin Suszka, instruktor rekreacji i turystyki Polskiego Związku Kajakowego:




Sulejów - plaża nad Pilicą (05:01 min.)


Niezwykłą atrakcją dla sportowców jest Maraton Wokół Jeziora Sulejowskiego. Dystans do pokonania to 50 km na nogach lub na rowerze. Dla biegaczy jest to niecodzienne wyzwanie i sprawdzenie granic własnej wytrzymałości w kilkugodzinnym biegu. W rywalizacji rowerzystów główną rolę odgrywa z kolei szybkość. W całości znakowana trasa prowadzi zawodników przez malownicze zakątki wybrzeża Jeziora Sulejowskiego, wciąż dzikie i przez niewielu odkryte. Rozlewiska Luciąży, atrakcyjne zatoki jeziora, nadbrzeżne wydmy i piękne sosnowe lasy to tylko niektóre z elementów krajobrazu, które podziwiają uczestnicy imprezy. Imprezie patronuje Marszałek Województwa Łódzkiego, Witold Stępień:



Sulejów - Jezioro Sulejowskie (03:54 min.)


Zespół klasztorny opactwa cysterskiego w Sulejowie to jeden z najlepiej zachowanych zespołów cysterskich w Polsce, będący zabytkiem architektury romańskiej. 22 października 2012 roku obiekt został wpisany na listę Pomników historii. Kościół św. Tomasza Kantuaryjskiego, to trójnawowa bazylika z transeptem. Jako zakończenie budowy przyjmowana jest data konsekracji kościoła, rok 1232. Bryła kościoła zachowała się w nienaruszonym układzie. Front kościoła zdobi romański portal i rozeta. Wyposażenie świątyni pochodzi z okresu baroku i rokoka. Po kościele oprowadza nas ojciec, Augustyn:




Sulejów - zespół klasztorny opactwa cysterskiego w Sulejowie (07:19 min.)


Skrzydło wschodnie klasztoru, jego jedyna zachowana część, w której obecnie znajduje się muzeum. W skrzydle tym zachował się unikatowy, późnoromański kapitularz i gotyckie krużganki. Sklepienie kapitularza opiera się na jednej kolumnie, umieszczonej w środku pomieszczenia. Wewnątrz znajdziemy ślady geniuszu chirurgów sprzed wieków. Skrzydło południowe, pochodzące z XVI wieku, jest w ruinie. Po muzeum oprowadza nas Zofia Gwarda:




Sulejów - Muzeum (04:32 min.)

Sulejów - Muzeum (05:28 min.)


Kolejnym naszym gościem jest Paweł Kowalski, strażnik leśny Nadleśnictwa Piotrków. To człowiek niezwykły,
o wielkim sercu dla zwierząt, i z ogromną wiedzą. Pracuje w Leśnej Osadzie Edukacyjnej w Kole, która posiada status
Ośrodka Rehabilitacji Zwierząt. Osada położona na skraju lasu, w pobliżu znajduje się ścieżka dydaktyczna,
rezerwat lipowy. W odległości 5 km - Zalew Sulejowski:

<


Sulejów - Leśna Osada Edukacyjna w Kole (04:43 min.)

Sulejów - Leśna Osada Edukacyjna w Kole (04:17 min.)

Sulejów - Leśna Osada Edukacyjna w Kole (06:55 min.)

Sulejów - Leśna Osada Edukacyjna w Kole (05:13 min.)


Wizytą w Leśnej Osadzie Edukacyjnej kończymy naszą wycieczkę i zapraszamy w malownicze tereny położone
nad Zalewem Sulejowskim. Z pewnością jest tam jeszcze wiele nieodkrytych, pięknych miejsc.


Łódź cz.2
W naszej kolejnej wycieczce „Odkrywamy łódzkie” wracamy do Łodzi, która przed przemianami polityczno-gospodarczymi
w 1989 r. była centrum przemysłu włókienniczego i filmowego. W 2015 r. niektóre obszary miasta zostały uznane za „Pomnik historii” pod wspólną nazwą „Łódź - wielokulturowy krajobraz miasta przemysłowego”. Dziś to tętniące pozytywną energią miasto zaprojektowane na innowacyjne projekty, gdzie przeszłość styka się z teraźniejszością. Odkrywamy je z ludźmi kochającymi to miasto potrafiącymi opowiadać o nim godzinami.

Bazylika Archikatedralna pw. św. Stanisława Kostki to wyniosła świątynia stojąca w obrębie dawnego Rynku Fabrycznego, obecnie placu Jana Pawła II. Jest to najważniejszy ośrodek życia religijnego łódzkich katolików. Zbudowany w stylu katedralnego gotyku kościół jest największą budowlą sakralną miasta, a strzelista, sięgająca 100 m, wieża stanowi najwyższą dominantę ulicy. Opowie nam o tym Justyna Tomaszewska z Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi:


Łódź - Bazylika Archikatedralna pw. św. Stanisława Kostki (03:31 min.)


Księży Młyn jest największym na terenie Łodzi zabytkowym kompleksem urbanistycznym składającym się z obiektów przemysłowych i rezydencjonalnych. Zespół powstał na miejscu dawnej osady młyńskiej, należącej do proboszcza łódzkiego. Na mocy postanowienia władz z 21 listopada 1823 młyny Wójtowski, Księży i Lamus przeszły pod zarząd gminy miejskiej z zamysłem wykorzystania ich na cele przemysłowe. Już na początku swojej działalności Scheibler pozostawił w tyle wszystkich swoich konkurentów. W nowo wybudowanym budynku tkalni umieszczono zmodernizowaną maszynę parową i najnowocześniejszego typu przędzarki. Tak powstaje znane nam dziś osiedle Księży Młyn, które staje się częścią przemysłowego imperium Scheiblera, mającego olbrzymi wpływ na dynamiczny rozwój Łodzi w końcu XIX wieku:


Łódź - Księży Młyn (07:31 min.)


Beczki Grohmana to monumentalna brama wzniesiona w latach 1894-1896, prowadząca do dawnej tkalni Ludwika Grohmana. Swoim wyglądem nawiązuje do surowej średniowiecznej architektury obronnej, równocześnie zdobi ją kilka delikatnych secesyjnych latarni. U podstawy bramy znajdują się dwie szerokie kolumny, zwane „Beczkami Grohmana”. Przypominają one szpule nici wykorzystywane w fabryce. Plotki na temat bogactwa rodziny Grohmanów doprowadziły do powstania legendy na temat olbrzymiego skarbu ukrytego w beczkach. W rzeczywistości brama miała symbolizować siłę fabryki, a równocześnie wywołać wrażenie na przekraczających ją robotnikach:


Łódź - Beczki Grohmana (05:10 min.)


Łódź filmowa, Hollyłódź, stolica polskiego filmu. Takie wyrażenia często można spotkać w odniesieniu do dziedzictwa filmowego Łodzi. Historia polskiej kinematografii bardzo mocno związana jest z tym miastem. Pierwszy pokaz filmowy odbył się w parku Helenów już 1 sierpnia 1896 r. W 1899 r. bracia Krzemińscy założyli tutaj pierwsze stałe kino na ziemiach polskich, a w 1908 r. wybudowano pierwszy gmach od początku przeznaczony na kino - Odeon, późniejsza Gdynia. Gdyby nie wybuch wojny w 1914 r. prawdopodobnie powstałoby tutaj największe w całym imperium rosyjskim studio filmowe. W 1945 r. do Łodzi przeniesiona została Wytwórnia Filmowa Wojska Polskiego, przekształcona następnie w Wytwórnię Filmów Fabularnych -
w okresie PRL była to największa wytwórnia w Polsce, w której powstawało kilkadziesiąt obrazów rocznie. Tu od 1948 r. działa Wyższa Szkoła Filmowa i Teatralna, kształcąca twórców m.in. w zakresie reżyserii i operatorstwa - studiowali tu Andrzej Wajda, Roman Polański i Krzysztof Kieślowski. Tu wreszcie od 1986 r. istnieje Muzeum Kinematografii, jedyne tego typu muzeum w kraju:


Łódź - Muzeum Kinematografii (05:09 min.)


Elektrownia EC1 - to pierwsza miejska elektrownia w Łodzi uruchomiona w 1907 r. Najstarsza maszynownia z lat 1906-1907 posiada strop żelbetowy, był to pierwszy budynek na ziemiach polskich z taką konstrukcją. Obecnie trwają prace związane z projektem Nowe Centrum Łodzi, w ramach którego teren dawnej elektrowni zostanie przekształcony na strefę związaną z kulturą. Już działa w tym miejscu studio filmowe Se-ma-for, przy którym zorganizowane zostało Muzeum Bajki. To również siedziba przyszłego Narodowego Centrum Kultury Filmowej. Po obiekcie oprowadza nas Magdalena Prasoł:


Łódź - Elektrownia EC1 (06:26 min.)


Łódź to miasto murali. Na starych kamienicach zobaczyć można prawdziwe dzieła sztuki - współczesne, ale również te sprzed dziesiątków lat. Stworzono nawet szlak turystyczny poświęcony łódzkim muralom, który ma za zadanie przybliżyć ich historię, twórców i miejsce w dziejach grafiki użytkowej. Na trasie znajduje się 16 najciekawszych malowideł z czasów PRL, będących niejednokrotnie istnymi perełkami ówczesnego designu:


Łódź- miasto murali (03:37 min.)


Sercem Łodzi jest ulica Piotrkowska, najdłuższy deptak w Polsce, na którym odbywają się festyny, jarmarki, happeningi artystyczne i to tutaj - w restauracjach, pubach i klubach toczy się nocne życie Łodzi. Po deptaku można przemieszczać się rikszą lub trambusem, który jest repliką zabytkowego tramwaju i zobaczyć pomniki, np. Trzech Fabrykantów, Ławeczkę J. Tuwima czy Pomnik Łodzian Przełomu Tysiącleci - 12 859 kostek z wygrawerowanymi nazwiskami. Zwiedzając „Pietrynę” można przyjrzeć się fasadom pięknych kamienic:

<

Łódź - ulica Piotrkowska (04:40 min.)


Łódzkie centrum miasta zmienia swoje oblicze. Ulica 6-Sierpnia zmieniła się w Woonerf czyli podwórzec będący jednocześnie ulicą, deptakiem, parkingiem i miejscem spotkań mieszkańców. Projekt został zrealizowany w ramach
budżetu obywatelskiego kosztem 1,4 mln zł.:


Łódź - ulica 6-Sierpnia (03:07 min.)


Plac Wolności to dawniej Nowy Rynek. Założony w I poł. XIX w. na planie, unikatowego w skali Europy, ośmioboku. Odchodzące ulice wyznaczają kierunki świata. Najważniejszym obiektem był i pozostał ratusz, najcenniejszy w Łodzi
zabytek w stylu klasycyzmu. Rynek Nowego Miasta to początek Traktu Piotrkowskiego z okresu Łodzi przemysłowej XIX w.
W jego centralnym punkcie znajduje się pomnik Tadeusza Kościuszki:


Łódź - Plac Wolności (04:40 min.)


Dosłownie kilka metrów od Placu Wolności znajduje się „rosnący pomnik”, a tuż za nim podwórko przy Piotrkowskiej 3 zwane „Pasażem Róży”. W 1853 r. Antoni Engel założył w tej kamienicy Hotel Polski, który był najlepiej prosperującym ze wszystkich 9 w Łodzi. Mógł on przyjąć 60 gości. Działał do lat 30. Jednak po II wojnie światowej w kamienicy powstały mieszkania. Tak często ją przebudowywano, że straciła pierwotny wygląd. Od niedawna podwórko znów przyciąga gości i turystów z całego świata:


Łódź - Pasaż Róży (02:39 min.)


Naszą wycieczkę kończymy w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana jest otwartą, świecką instytucją kultury, działającą
ponad podziałami politycznymi. Jej podstawowym celem jest prowadzenie działalności edukacyjno - badawczo - kulturalnej, dotyczącej przede wszystkim popularyzowania dorobku różnych kultur oraz promowania wielokulturowego i wieloetnicznego dziedzictwa Łodzi, ze szczególnym uwzględnieniem kultury żydowskiej. Właśnie w tej placówce pracuje nasza
przewodniczka po Łodzi, Justyna Tomaszewska:


Łódź - Centrum Dialogu im. Marka Edelmana (03:11 min.)



Łódź cz.1
Łódź to ewenement na skalę światową. Wiodący wkład w rozwój regionu miały cztery kultury: polska, żydowska, niemiecka i rosyjska. To dzięki tej różnorodności prosta osada rolnicza przekształciła się w prężnie funkcjonujący ośrodek przemysłowy.
Ze względu na ten bagaż historyczny dzisiejsza Łódź jest miastem ze szczególną misją dziejową. Łódź końca XIX wieku i początków wieku XX była miastem praktycznie wolnym od ksenofobii, została zapamiętana jako miasto tolerancji, miasto różnych kultur, różnych narodów, które obok siebie żyły. Kultury - żydowska, niemiecka, rosyjska i polska zawsze były tu obecne, nawet wtedy, gdy zabrakło tworzących je narodowości. Na miano tygla kultur Łódź pracowała wiele lat, począwszy od uruchomienia pierwszych warsztatów w latach 20. XIX wieku. Wielokulturowa i wielonarodowa Łódź istniała i kwitła do wybuchu II wojny światowej, jej ślady są widoczne w mieście do dziś. Dla nas na nowo piękno tego, niegdyś przemysłowego miasta, odkrywa Justyna Tomaszewska z Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi.

Naszą wędrówkę rozpoczynamy od Starego Miasta, które pokrywa się swym położeniem z centrum średniowiecznej osady miejskiej. Zostało ono ulokowane przy rzece Łódce za sprawą króla Władysława Jagiełły w 1423 roku. Po powstaniu Nowego Miasta i przeniesienia się centrum życia miejskiego na obecny Plac Wolności, Stare Miasto stało się dzielnicą zamieszkaną głównie przez ubogą ludność żydowską. Doskonale tę wielokulturowość oddaje książka Władysława Reymonta, na podstawie której Andrzej Wajda nakręcił film "Ziemia Obiecana":


Łódź (05:39 min.)


Tuż obok Starego Miasta znajduje się 17-sto hektarowy Park Staromiejski, potocznie zwany przez łodzian "parkiem śledzia". Nazwa pochodzi prawdopodobnie od zlokalizowanego w tym miejscu przed II wojną światową targu rybnego. Na targu królował solony śledź, jeden z najtańszych wtedy artykułów spożywczych:


Łódź (03:34 min.)


Kolejnym punktem naszej wycieczki jest pałac Izraela Poznańskiego. Budynek ten jest największą rezydencją fabrykancką
w Polsce. W pałacu mieści się obecnie Muzeum Miasta Łodzi, w którym można zapoznać się z historią i kulturą XIX-wiecznej metropolii przemysłowej. Stała wystawa „Panteon Wielkich Łodzian” przybliża sylwetki znamienitych artystów związanych z miastem: Władysława Reymonta, Juliana Tuwima, Jerzego Kosińskiego, Karla Dedeciusa i Aleksandra Tansmana. W jedynej na świecie muzycznej galerii Artura Rubinsteina zgromadzono pamiątki po wybitnym pianiście:


Łódź (04:00 min.)

Łódź (03:20 min.)


Manufaktura - centrum kultury, rozrywki i handlu. Unikalny na skalę polską jak i europejską projekt rewitalizacji, łączący
w sobie nowoczesne formy i architekturę z odnowionymi XIX-wiecznymi budynkami dawnej fabryki Izraela Poznańskiego.
Na 20 ha znajduje się m.in. Rynek z kolorowymi fontannami - miejsce, gdzie odbywają się festyny, koncerty i imprezy plenerowe, Muzeum Fabryki, Muzeum Sztuki (ms2), restauracje, ponad 300 sklepów, dyskoteki, kręgielnia, ściana wspinaczkowa i multikino:


Łódź (05:11 min.)


Pałac Maurycego Poznańskiego to obecnie Muzeum Sztuki (ms1). Został wzniesiony około 1896 r. w stylu eklektycznym,
był wzorowany na pałacach Wenecji, miał charakter rezydencjalno - mieszkalny. Od 1947 r. gmach jest wykorzystywany przez Muzeum Sztuki, które dla potrzeb wystawienniczych usunęło z większości salonów sztukateryjne dekoracje i boazerie. Przetrwały one jedynie w dzisiejszej sali odczytowej oraz w imponującej klatce schodowej, ze ścianami wykładanymi trawertynem i marmurem, finezyjną balustradą oraz z ogromnym witrażem:


Łódź (05:07 min.)


Ta willa, przy ulicy Wólczańskiej, jest podobno najpiękniejszą willą secesyjną w Polsce. Wybudowana w 1903 roku posiada malowniczą fasadę pokrytą bogatą dekoracją nawiązującą do motywów roślinno - animalistycznych. Wnętrza zostały ozdobione równie bogatymi dekoracjami stiukowymi, wśród których dominują motywy liści kasztanowca, kwiatów róży, jabłoni, irysów i maków. Dopełnieniem są imponujące witraże oraz wejście osłonięte portykiem w kształcie drzew jabłoni. Budynek miał charakter typowo mieszkalny z pomieszczeniami reprezentacyjnymi usytuowanymi na parterze.
Obecnie willę zajmuje Miejska Galeria Sztuki:


Łódź (01:37 min.)


Biała Fabryka Ludwika Geyera, w którym mieści się obecnie Centralne Muzeum Włókiennictwa przy ulicy Piotrokowskiej, to kompleks klasycystycznych budynków zbudowany w latach 1835-1839. Znajdowała się tam pierwsza w Łodzi mechaniczna przędzalnia. Obecnie można oglądać narzędzia, maszyny włókiennicze, tkaniny historyczne i współczesne oraz ubiory. Muzeum jest organizatorem Międzynarodowego Triennale Tkaniny Artystycznej. Tuż obok znajduje się Skansen Łódzkiej Architektury Drewnianej prezentujący przykłady zabudowy miasta na początku XIX w.:


Łódź (04:25 min.)


Dzięki muzeum interaktywnemu, które znajduje się na dziedzincu Fabryki Geyera, Muzeum otrzymało tytuł "Miejsca Przyjaznego Dzieciom" w 5.edycji akcji "Łódź Przyjazna Dzieciom". Zwiedzimy je z kierownikiem
Działu Edukacji Centralnego Muzeum Włókiennictwa, Agatą Szymczak:


Łódź (04:22 min.)


Do Łodzi jeszcze wrócimy w kolejnym programie "Odkrywamy łódzkie".




Borysew i Poddębice
Białe lwy, tygrysy, wilki, wielbłądy i żyrafy siatkowane. Obszerne wybiegi, „Zwierzyniec” dla dzieci i masę innych atrakcji znajdziecie w ZOO Safari w Borysewie koło Poddębic. Powiat poddębicki kojarzony jest głównie z Termami Uniejów, uważanymi za główną atrakcję tego terenu, ale ZOO, które zostało uznane za jedno z najlepszych w Polsce z roku na rok również przyciąga coraz więcej turystów. Zobaczyć tutaj można wiele dzikich zwierząt , oprócz już wymienionych jest tu pantera śnieżna Irbis, puma, serwale, foka szara, 8 gatunków antylop, zebry, lemury katta, małpy i wiele innych. Jedną z najciekawszych atrakcji jest pokazowe karmienie zwierząt. Tuż za płotem ZOO znajdują się jeszcze nie odkryte Poddębice, które wodą termalną ogrzewają mieszkania komunalne. Nie wykorzystują ich jednak jako atrakcji turystycznej, za to w mieście znajdziemy Ogród Zmysłów i pałac wzniesiony przed 1617 z fundacji Zygmunta Grudzińskiego, wojewody rawskiego, jednego z przywódców rokoszu Zebrzydowskiego, na fundamentach XV-wiecznego dworu.

Najwięcej czasu spędziliśmy jednak w ZOO Safari w Borysewie, gdzie poznaliśmy jego właścicieli, Annę i Andrzeja Pabichów oraz ich 10-letniego syna Janka, którzy oprowadzili nas po ogrodzie i opowiedzieli jak z miłości do zwierząt założyli ogród zoologiczny. Tu dominuje kolor biały, są nigdzie indziej w Polsce nie spotykane białe lwy, tygrysy, białe wielbłądy, białe wilki polarne i białe kangury.Obszar ZOO to ponad 25 hektarów i 500 osobników 100 egzotycznych gatunków ze wszystkich kontynentów. Warto dodać, że ZOO Safari Borysew otrzymało w 2014 roku Odznakę Honorową „Za zasługi dla turystyki” od Ministra Sportu i Turystyki oraz nagrodę Luksusowa Marka Roku 2014:


Zoo Safari Borysew - Andrzej Pabich (06:22 min.)

Zoo Safari Borysew - Anna Pabich (01:39 min.)


Zoo Safari Borysew (02:58 min.)


Niezwykłą atrakcją jest karmienie białych lwów, do których wchodzą opiekunowie i karmią je z ręki. Lewki odwdzięczają się piękną prezentacją i apetytem. Karmią je Aleksandra Duda i Tomasz Fornalczyk. O tych przepięknych zwierzętach pisał „The New York Times”, „The Washington Post” i „The Guardian”. Głośno było również w polskich mediach: gazetach, radiu i telewizji:


Zoo Safari Borysew - Aleksandra Duda i Tomasz Fornalczyk (04:02 min.)


Nie mniejszym zainteresowaniem cieszy się karmienie Dawida. Dawid to foka szara,
która za posiłek dziękuje swojej opiekunce buziakiem:


Zoo Safari Borysew (04:14 min.)


Janek Pabich ma 10 lat i po rodzicach odziedziczył miłość do zwierząt. Razem ze swoim starszym bratem dogląda je,
karmi i ciekawie o nich opowiada:


Zoo Safari Borysew (02:19 min.)

Zoo Safari Borysew (02:45 min.)


Na zakończenie uczestniczyliśmy w karmieniu białych tygrysów, które doskonale pokazały swój charakter i zwinność wskakując po kawałki mięsa nawet do wody. Tygrysów niestety nie można karmić z ręki, są zbyt niebezpieczne.
To niezwykle rzadkie i chronione dzikie koty:


Zoo Safari Borysew (00:51 min.)


Od Borysewa blisko do Poddębic. Warto tam pojechać, aby zobaczyć choćby pałac Zygmunta Grudzińskiego i park przylegający do Neru, o powierzchni 3,6 ha, z pomnikowymi okazami drzew tworzącymi efektowne skupiska. Ciekawym fragmentem parku jest wysoka kamienna grota z okazałym jesionem na zapleczu. Park wraz z Bulwarem nad Nerem stanowią od 2007 roku Poddębicki Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy. Park po rewitalizacji dzięki pieniądzom z Unii Europejskiej przybrał formę parku zdrojowego, jakiego próżno szukać w regionie. Obok już otwartej Pijalni Wód Termalnych utworzono
Ogród Zmysłów z elementami małej architektury, takimi jak: mur strukturalny, kolorowe fontanny, organiczne latarnie, siedziska wstęgowe - chillout speace, ściana wodna, muzyczne gniazda, klawiatura fortepianu, echo studnie, megakalejdoskop, zapachowe siedziska. Całość podzielona jest na pięć stref, odpowiadających zmysłom: wzroku, węchu, słuchu, dotyku i orientacji. Dzięki zastosowaniu innowacyjnych rozwiązań pokazana została wielowymiarowość wykorzystania ludzkich zmysłów.

<

Nieopodal Poddębic znajduje się również wieś Bronowo, w której znajdował się dworek Konopnickich. Znana pisarka Maria Konopnicka urodziła w nim szóstkę swoich dzieci. Lata spędzone przez poetkę w Bronowie i Gusinie, obcowanie z problemami prostych ludzi, zaowocowały wieloma poruszającymi wierszami zebranymi m.in. w tomie Z łąk i pól. Przyroda wsi stała się też inspiracją do napisania przez Konopnicką wielu pięknych bajek - O krasnoludkach i sierotce Marysi, O Janku Wędrowniczku czy Na jagody.


Łask
Łask najbardziej wyróżnia 32. Baza Lotnictwa Taktycznego, będąca w strukturach NATO. Na lotnisko przyjeżdżają największe i najsławniejsze „głowy” ówczesnego świata, nie tylko wojskowe. Był tu min. John Kerry sekretarz stanu USA, prezydent i premier RP, Sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg, Martin E. Dempsey, który jest obecnie najwyższym rangą oficerem w całych Siłach Zbrojnych Stanów Zjednoczonych oraz polscy sportowcy: Marcin Gortat i Krzysztof Hołowczyc. Dowództwo bazy jest życzliwe również dla mediów, które relacjonują wydarzenia na lotnisku i przybliżają pracę wojskowych pilotów społeczeństwu. Ale gmina Łask to również Festiwal Róż, Święto Truskawki i największa atrakcja turystyczna gminy - Dolina Rzeki Grabi, która jest jedną z najczystszych rzek centralnej Polski.

Wycieczkę po ziemi łaskiej rozpoczynamy od budowli, którą widać z daleka. To kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła. Ogromna budowla w stylu późnego gotyku wzniesiona w latach
1517 - 1523. Jej fundatorem był prymas Polski, Jan Łaski. W roku 2015 kościół został podniesiony do rangi kolegiaty,
choć to miano nosił już wcześniej, bo w latach 1525 - 1819. Świątynia jest murowana, orientowana i trójnawowa.
W zakrystii i skarbcu zachowały się gotyckie łuki. W bocznej kaplicy NMP znajduje się najcenniejszy w kościele zabytek sztuki - alabastrowa płaskorzeźba, która przedstawia Madonnę z Dzieciątkiem. Rzeźbę wykonano we Florencji na początku XVIw. Od 1531 roku otoczona jest kultem i pozostaje celem pielgrzymek. Oprowadza nas po niej, Magdalena Bińkowska:


Łask (03:51 min.)

Łask (04:44 min.)


Łask (04:40 min.)

Łask (01:44 min.)


Kolejnym sakralnym i bardzo cennym zabytkiem w Łasku jest modrzewiowy kościółek pw. św. Ducha. Prezbiterium zwrócone jest tu za zachód. Świątynia została zbudowana w 1666 roku z datków mieszczan łaskich. Dach jest kryty gontem a ołtarz, ambona i chrzcielnica pokryte są misternie ułożonymi muszelkami. Obecnie kościół pełni funkcję kościoła garnizonowego:


Łask (02:57 min.)


Łask to niemal 20-tysięczne miasto, w którym krzyżują się ważne szlaki drogowe, przebiega również linia kolejowa. Centrum w 2014 roku otrzymało główną nagrodę od prezydenta RP za najlepiej zagospodarowaną przestrzeń publiczną. Urok rynku najlepiej widać po zmierzchu. Do odkrywania ziemi łaskiej zachęca także szeroko rozpropagowany questing:


Łask (01:40 min.)

Łask (02:080 min.)


Muzeum Historii Łasku to były zajazd pocztowy usytuowany w samym sercu miasta. Zabytkowy budynek został odrestaurowany i zagospodarowany na sale wystawowe. Prawie wszystkie eksponaty zostały do niego przekazane przez mieszkańców Łasku, którzy teraz cieszą się, że cenne zabytki znalazły swoje zaszczytne miejsce. Po Muzeum oprowadza nas Lidia Olszewska:


Łask - Lidia Olszewska - Muzeum Historii Łasku (05:00 min.)

Łask - Lidia Olszewska - Muzeum Historii Łasku (04:19 min.)


Nieopodal Łasku znajduje się dwór szlachecki w Ostrowie wybudowany w 1918 roku przez właściciela „dóbr łaskich” - Janusza Szweycera, przedwojennego posiadacza jednego z większych majątków w Polsce (5470 ha). Obecnie budynek Zespołu Szkół Ogrodniczych, otoczony jest parkiem w stylu angielskim z żywopłotami i srebrnymi świerkami:


Łask - dwór szlachecki w Ostrowie (05:50 min.)


W drodze na lotnisko odwiedziliśmy jeszcze Jolantę i Jana Radgowskich, którzy kupili i prowadzą osadę młyńską „Talar”. Znajduje się ona na terenie gminy Dobroń i oferuje liczne atrakcje turystyczne. Oprócz dwóch młynów, znajdujących się w okolicach stawów i rzeki Grabi, na miłośników aktywnego wypoczynku czekają szlaki piesze, rowerowe, konne oraz quest
pt. „Historia w drewnie zapisana”. Kręcono tutaj również wiele scen do polskich filmów realizowanych przez Łódzką Filmówkę:

Łask - osada młyńska „Talar” (05:21 min.)


32. Baza Lotnictwa Taktycznego w Łasku, to nasz żelazny punkt wycieczki. To jednostka, która zajmuje znaczące miejsce
w systemie obronnym nie tylko Polski, ale też NATO. Baza dziedziczy tradycje jednostek, które swoje początki datują jeszcze z czasów II wojny światowej, natomiast od 50 lat zawiązane były z Łaskiem. W 2008 roku pojawił się w bazie najbardziej popularny na świecie samolot wielozadaniowy F-16. Mogliśmy oglądać te piękne maszyny w locie, (jak również amerykańskie samoloty A-10) kunszt pilotów i porozmawiać z dowódcą - pułkownikiem pilotem Ireneuszem Nowakiem. Podglądaliśmy również entuzjastów lotnictwa, którzy godzinami „czatują” przy pasie startowym, aby zrobić jak najlepsze zdjęcia:


Łask - dowódca 32.Bazy Lotnictwa Taktycznego w Łasku
płk Ireneusz Nowak (06:00 min.)

Łask - grupa archeo Mirosław Szymczak (06:49 min.)


Łask - oficer prasowy 32.Bazy Lotnictwa Taktycznego w Łasku
kpt Marek Kwiatek (03:46 min.)

Łask - kpt Marek Kwiatek i spotterka Małgorzata Kraków - Okine (04:37 min.)


Odkrywamy łódzkie - Łask - spotter Wojtek Mazurkiewicz (04:46 min.)


Na zakończenie naszej wycieczki odwiedziliśmy dwór w Woli Bałuckiej pochodzący z około 1810 roku. Obecnie własność państwa Świderskich, którzy czekali na nas na ganku i przywitali bardzo serdecznie. Okazuje się, że każdy przybysz jest tam mile witany i obdarowany piękną opowieścią o dworku i spokoju polskiej wsi. Murowany dwór stoi na miejscu poprzedniego, drewnianego, który najprawdopodobniej spłonął podczas Powstania Listopadowego:


Odkrywamy łódzkie - Łask - dwór w Woli Bałuckiej (04:28 min.)


Ziemia łaska bogata jest jeszcze w wiele ciekawych miejsc, budowli i wydarzeń. Możecie je sami odszukać
uczestnicząc we wcześniej wspomnianym queście.






FlyFest Piotrków Trybunalski
Rozpoczynamy kolejną przygodę z łódzkiem. Zapraszamy na podróż po tym województwie, w której odkryjemy najciekawsze zakątki i powiemy o najważniejszych imprezach jakie odbywają się w tym malowniczym zakątku Polski. Na początek wybraliśmy się na Festiwal Lotnictwa FLYFEST do Piotrkowa Trybunalskiego. Tysiące ludzi przybyło na lotnisko, aby obejrzeć akrobacje na samolotach, śmigłowce z 25. Brygady Kawalerii Powietrznej z Tomaszowa Mazowieckiego, pokazy szybowcowe, przelot samolotów historycznych i przede wszystkim wielką gratkę FLYFEST - przelot pary myśliwców F-16 Fighting Falcon
z 32. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Łasku. Gwiazdą festiwalu był Artur Kielak, wielokrotny reprezentant Polski na Mistrzostwach Świata i Europy w akrobacji samolotowej. Zdobywca szóstego miejsca na Mistrzostwach Europy
(najlepszy wynik Polski od kilkunastu lat), Członek Akrobacyjnej Kadry Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej,
Zdobywca tytułu „Człowiek Roku” lotnictwa ogólnego w plebiscycie „Lotnicze Orły. Podczas festiwalu nie zabrakło pokazów lądowania skoczków spadochronowych, pokazów walki powietrznej na samolotach ZODIAK, koncertów na scenie, w tym gwiazdy Pawła Kukiza z zespołem, oraz wystaw sprzętu lotniczego, gier i zabaw dla dzieci,
pokazów grup rekonstrukcyjnych i wielu innych lotniczych atrakcji.

Pierwszym naszym gościem jest Marcin Pampuch, pilot Aeroklubu Piotrkowskiego, organizator festiwalu:


FlyFest Piotrków Trybunalski - Marcin Pampuch (04:00 min.)


Paweł Sadziński to pilot akrobacyjny, który nad widzami w Piotrkowie wykonał szereg figur lotniczych takich jak:
pętle, ósemki kubańskie, beczki lewe, prawe, przewrót, lot odwrócony.
Podziwialiśmy możliwości samolotu ZLIN 526F i umiejętności naszego kolejnego gościa:


FlyFest Piotrków Trybunalski - Paweł Sadziński (04:47 min.)


Prowadzącym tegoroczny Festiwal Lotnictwa był Tadeusz Sznuk, polski dziennikarz radiowy i telewizyjny jak również pilot:


FlyFest Piotrków Trybunalski - Tadeusz Sznuk (02:36 min.)


Niezwykłym wydarzeniem imprezy był przelot pary myśliwców F-16 Fighting Falcon z 32. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Łasku.
Pilotem w pierwszym „efie” był pochodzący z Piotrkowa Trybunalskiego, Norbert Chojnacki:


FlyFest Piotrków Trybunalski - Norbert Chojnacki (03:05 min.)


Na Festiwalu spotkaliśmy Johna Benett’a (Jan Książczyk), asa polskiego lotnictwa, z Piotrkowa Trybunalskiego,
który walczył w czasie II Wojny Swiatowej w formacjach RAF. Zmiana nazwiska na John Benett była spowodowana tym,
że Anglicy nie mogli wymówić poprawnie jego polskiego nazwiska. Spotkanie to bylo dla nas niezwykle milym i cennym przeżyciem. Poznaliśmy bliżej losy tego wspaniałego i ciekawego człowieka:


FlyFest Piotrków Trybunalski - Johna Benett’a (Jan Książczyk) (03:38 min.)


Mało kto wie, że nad bezpieczeństwem kilku lotnisk w Polsce czuwają ptaki. Ich właścicielem jest Krzysztof Domański.
Jego ptaki, drapieżne sokoły, jastrzębie, kruki, orły polują i odstraszają inne mniejsze ptaki z pasów startowych:

FlyFest Piotrków Trybunalski - Krzysztof Domański (02:53 min.)


Kolejnym naszym rozmówcą jest kapitan Jacek Mainka, pilot który sprowadził do Polski pierwszego „warbirda”,
czyli samolot wojenny (wojskowy). Dwupłatowy, żółty Tiger Moth z 1939 roku. Potem sprowadził
kolejny samolot - Taylorcraft Auster z 1944 roku, też wojskowy, dwumiejscowy górnopłat. Zawodowo od 1997 roku
pilot różnych linii lotniczych, obecnie kapitan Airbus’a 320:


FlyFest Piotrków Trybunalski - Jacek Mainka (04:41 min.)


Podczas imprezy zaprezentowała się grupa rekonstrukcyjna z samolotami historycznymi Tylorcraft Auster, DH 82 TigerMoth, DHC - 1, Chimpmunk 22, Piper Cub, Boening Stearman, RWD 5, JAK 18. Mówi pilot, Jacek Mainka:


FlyFest Piotrków Trybunalski - Jacek Mainka (03:01 min.)


Nie warto przegapić takiej imprezy, która na pewno, po raz czwarty, odbędzie się w Piotrkowie Trybunalskim za rok.